دلایل و درمان خشکی و خارش پلک

پوست پلک یکی از حساس‌ترین نواحی بدن است که به‌دلیل نازکی و تماس مستقیم با عوامل محیطی، به‌راحتی دچار خشکی و خارش می‌شود. خشکی پلک نه‌تنها ظاهر چشم را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند باعث احساس ناراحتی، التهاب و در برخی موارد بروز مشکلات چشمی شود.

  • خشکی پلک چشم چیست؟
  • علائم خشکی پلک
  • انواع دلایل خشکی پلک چشم
  • انواع خشکی پلک در سنین مختلف
  • پلک پس از جراحی یا اقدامات زیبایی
  • روش‌های درمان خشکی پلک
  • پماد برای خشکی و خارش پلک
  • درمان‌های خانگی خشکی پلک

مدت زمان مطالعه: 7 دقیقه

خشکی پلک چشم چیست؟

خشکی پلک وضعیتی شایع است که در آن پوست نازک و حساس اطراف چشم، رطوبت طبیعی خود را از دست می‌دهد. این مشکل معمولاً در اثر کاهش چربی طبیعی پوست، تماس با مواد محرک یا شرایط آب‌و‌هوایی خشک ایجاد می‌شود.
پوست پلک به دلیل ظرافت زیاد، سریع‌تر از سایر قسمت‌های بدن رطوبت خود را از دست می‌دهد. قرار گرفتن در معرض باد، آفتاب، آلودگی هوا یا استفاده زیاد از شوینده‌ها و لوازم آرایشی غیراستاندارد می‌تواند خشکی را تشدید کند.

 

علائم خشکی پلک

علائم این مشکل بسته به شدت آن متفاوت است اما معمولاً شامل موارد زیر می‌شود:

  • احساس کشیدگی یا خشکی پوست پلک
  • خارش خفیف تا شدید
  • پوسته‌ریزی یا زبری پوست اطراف چشم
  • قرمزی و التهاب
  • احساس سوزش یا گزگز
  • حساسیت به مواد آرایشی یا شوینده‌ها
  • تورم خفیف به‌ویژه در صبح‌ها
  • تیرگی یا براق شدن غیرطبیعی پوست

در موارد شدید، ممکن است ترک‌های ریز پوستی یا درد هنگام پلک زدن نیز بروز کند. شناخت زودهنگام این علائم، از آسیب بیشتر جلوگیری می‌کند.

انواع دلایل خشکی پلک چشم

خشکی پلک می‌تواند بر اثر ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی ایجاد شود. مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:

1. عوامل محیطی

  • هوای خشک و سرد به‌ویژه در زمستان
  • باد و آلودگی هوا
  • قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید
  • استفاده مکرر از وسایل گرمایشی یا تهویه مطبوع


2. عوامل رفتاری

  • شست‌وشوی بیش از حد صورت یا استفاده از صابون‌های قوی
  • استفاده از لوازم آرایشی بی‌کیفیت یا تاریخ‌گذشته
  • مالش مداوم چشم‌ها
  • خواب ناکافی یا مصرف کم آب


3. عوامل پزشکی

  • کمبود ویتامین‌هایی مانند ویتامین A
  • بیماری‌های پوستی مانند: اگزما یا درماتیت تماسی
  • حساسیت‌های فصلی و آلرژی‌ها
  • مصرف برخی داروها (مثل داروهای ضدآلرژی یا ضدآکنه)
  • اختلال در عملکرد غدد چربی پلک


4. افزایش سن

با بالا رفتن سن، تولید چربی و رطوبت پوست کاهش می‌یابد و پوست پلک نازک‌تر و خشک‌تر می‌شود.

انواع خشکی پلک در سنین مختلف

- خشکی شدید پلک در بزرگسالان

در این حالت، پوست پلک به‌طور قابل‌توجهی رطوبت خود را از دست می‌دهد و پوسته‌پوسته می‌شود. معمولاً با قرمزی، التهاب و خارش همراه است. استفاده از شوینده‌های نامناسب و قرار گرفتن در هوای خشک از دلایل مهم آن است. درمان سریع و استفاده از مرطوب‌کننده‌های مناسب اهمیت زیادی دارد.
 

- خشکی پلک نوزادان

پوست نوزادان بسیار نازک و حساس است. بنابراین، در هوای خشک یا در اثر استفاده از شوینده‌های نامناسب دچار خشکی می‌شود. در بیشتر موارد، این حالت خفیف و موقتی است و با استفاده از کرم‌های مخصوص نوزاد و حفظ رطوبت محیط بهبود می‌یابد.
 

- خشکی پلک کودکان

در کودکان نیز این مشکل اغلب به دلیل تماس با هوای سرد، شست‌وشوی زیاد یا حساسیت پوستی رخ می‌دهد. بهتر است از صابون‌ها و کرم‌های مخصوص پوست کودک استفاده شود. آموزش به کودک برای اجتناب از مالش چشم‌ها نیز ضروری است.

پلک پس از جراحی یا اقدامات زیبایی

- بعد از بلفاروپلاستی (جراحی پلک)

خشکی و خارش بعد از جراحی پلک کاملاً طبیعی است. به‌دلیل کاهش موقت پلک زدن و التهاب پوست، ممکن است پلک‌ها احساس خشکی داشته باشند. استفاده از قطره‌های مرطوب‌کننده (اشک مصنوعی) و پمادهای مخصوص طبق دستور پزشک کمک‌کننده است.

- بعد از اکستنشن یا کاشت مژه

در این موارد، چسب یا مواد مورد استفاده ممکن است باعث واکنش آلرژیک شوند. خارش، قرمزی و التهاب از علائم شایع هستند. در صورت شدت علائم، باید مژه‌ها توسط متخصص برداشته شوند و از محصولات ضدالتهاب ملایم استفاده شود.

روش‌های درمان خشکی پلک

درمان به علت ایجاد خشکی بستگی دارد اما اصول کلی شامل موارد زیر است:

  • استفاده از شوینده‌های ملایم و فاقد عطر
  • مرطوب نگه داشتن پوست اطراف چشم با کرم‌های مخصوص
  • پرهیز از مالش مداوم چشم‌ها
  • مصرف آب کافی در طول روز
  • استفاده از دستگاه بخور در محیط‌های خشک
  • کاهش تماس با باد و آفتاب
  • خواب کافی و کاهش استرس
  • کاهش زمان استفاده از تلفن و رایانه

در صورت تداوم علائم، مراجعه به چشم‌پزشک یا متخصص پوست ضروری است.

 

پماد برای خشکی و خارش پلک

پمادهای مخصوص پلک معمولاً حاوی ترکیبات نرم‌کننده و ضدالتهاب ملایم هستند که سد رطوبتی پوست را تقویت می‌کنند. این محصولات بدون عطر و مواد محرک ساخته شده‌اند.
نکات استفاده:

  • مقدار کمی از پماد را با دست تمیز روی پلک بزنید.
  • از تماس مستقیم پماد با چشم پرهیز کنید.
  • مصرف شبانه برای جذب بهتر توصیه می‌شود.
  • در موارد شدید، مصرف دارو باید زیر نظر پزشک باشد.

 

درمان‌های خانگی خشکی پلک

برای موارد خفیف خشکی، روش‌های خانگی می‌توانند مؤثر باشند:

  • شست‌وشوی صورت با آب ولرم و خشک کردن با حوله نرم
  • استفاده از کمپرس گرم ملایم روزی دو بار
  • مصرف غذاهای سرشار از ویتامین A و E
  • استفاده از بخور یا افزایش رطوبت محیط
  • پرهیز از مواد آرایشی تحریک‌کننده
  • استراحت کافی و خواب منظم
  • استفاده از عینک آفتابی در هوای خشک یا آفتابی

در صورت تشدید علائم یا وجود التهاب، حتماً باید از درمان خانگی صرف‌نظر و به پزشک مراجعه شود.

 

سوالات متداول درباره دلایل و درمان خشکی و خارش پلک

1- پلک چگونه جلوی خشکی چشم را می‌گیرد؟
پلک با هر بار باز و بسته شدن، سطح چشم را با لایه‌ای از اشک می‌پوشاند و از تبخیر رطوبت جلوگیری می‌کند. همچنین ذرات گرد و غبار را از چشم پاک کرده و از قرنیه محافظت می‌نماید.

2- برای خشکی پلک چه پمادی استفاده کنیم؟
پمادهای مرطوب‌کننده مانند «وازلین»، «لانولین» یا پمادهای مخصوص چشم مثل: کرم ژل مرطوب کننده پلک و دور چشم آیسول مفیدند. بهتر است همیشه با تجویز چشم‌پزشک استفاده شوند تا از تحریک یا عفونت جلوگیری شود.

3- برای خارش پلک چه باید کرد؟
از تماس دست آلوده با چشم خودداری کنید و پلک را با آب تمیز بشویید. در صورت تداوم خارش، کمپرس سرد یا قطره ضدحساسیت کمک می‌کند ولی اگر خارش شدید یا همراه با ترشح بود، باید به پزشک مراجعه شود.


4- آیا خشکی چشم باعث ورم پلک می‌شود؟
بله، خشکی چشم می‌تواند موجب التهاب و تحریک پلک شود. این التهاب ممکن است به‌صورت ورم یا قرمزی ظاهر گردد.

5- آیا خشکی چشم باعث پرش پلک می‌شود؟
بله، خشکی چشم یکی از علل پرش موقت پلک است؛ زیرا کمبود رطوبت باعث تحریک اعصاب و انقباض غیرارادی عضلات پلک می‌شود. این حالت معمولاً بی‌خطر است و با استراحت و مرطوب کردن چشم برطرف می‌شود.

6- آیا خشکی چشم باعث پلک زدن زیاد می‌شود؟
بله، وقتی چشم خشک است، مغز دستور می‌دهد پلک‌ها سریع‌تر بسته شوند تا اشک روی سطح چشم پخش شود و رطوبت حفظ گردد. بنابراین پلک زدن زیاد واکنش طبیعی بدن به خشکی چشم است.

 

 

دیدگاه (0)
لطفا برای ثبت دیدگاه ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید - ورود به حساب کاربری